Ấn Độ liệu có thể vượt qua Trung Quốc để trở thành siêu cường?

Chia sẻ Facebook
26/05/2023 19:21:13

Dân số Ấn Độ hiện nay đã vượt qua Trung Quốc, nhưng còn sức mạnh kinh tế, hỏa lực quân sự và sức ảnh hưởng toàn cầu thì sao?

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Tác giả, Ricardo Senra Vai trò, Phóng viên dân số toàn cầu 6 giờ trước

Ấn Độ vừa vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới, theo số liệu của Liên Hợp Quốc.

Quốc gia này có thể sánh ngang - hoặc thậm chí vượt qua - nước láng giềng hùng mạnh của mình để trở thành một siêu cường toàn cầu không?

Bắc Kinh vẫn đang dễ dàng dẫn đầu về quy mô kinh tế, ảnh hưởng địa chính trị và sức mạnh quân sự. Nhưng cục diện đang thay đổi, các chuyên gia cho biết.

Theo quan điểm của Michael Spence, người đoạt giải Nobel kinh tế năm 2001, thời khắc của Ấn Độ đã đến.

"Ấn Độ sẽ đuổi kịp Trung Quốc," hiệu trưởng kiêm giáo sư tại Đại học Stanford nói với BBC. "Nền kinh tế Trung Quốc sẽ chậm lại, còn Ấn Độ thì không."

Nhưng sẽ có những thách thức phía trước.

Trung Quốc là nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, lớn hơn gần năm lần so với Ấn Độ, nước xếp ở vị trí thứ năm.

Với số tầng lớp trung lưu tương đối nhỏ, Ấn Độ sẽ cần đầu tư lớn vào giáo dục, mức sống, bình đẳng giới và cải cách kinh tế để chứng kiến sự bùng nổ "kiểu Trung Quốc".

Và việc trở thành một siêu cường toàn cầu thì ngoài dân số và kinh tế, còn phụ thuộc vào sức mạnh địa chính trị và quân sự - những lĩnh vực mà Ấn Độ đang đứng ở phía sau.

Quyền lực mềm cũng đóng vai trò then chốt. Ngành công nghiệp điện ảnh Bollywood của Ấn Độ rất hiệu quả trong việc quảng bá đất nước ra quốc tế - và phá kỷ lục trên Netflix.

Nhưng còn có cái gọi là Chinawood: ngành công nghiệp điện ảnh đang phát triển nhanh chóng của Trung Quốc đã soán ngôi Hollywood lần đầu tiên, đạt doanh thu phòng vé lớn nhất thế giới vào năm 2020, và lặp lại vào năm 2021.

Đà phát triển kinh tế của Ấn Độ

dan so

Hiện tại, mỗi ngày có 86.000 trẻ sơ sinh được sinh ra ở Ấn Độ, so với 49.400 trẻ ở Trung Quốc.

Với tỷ lệ sinh thấp, dân số Trung Quốc đang giảm dần và sẽ xuống dưới một tỷ người vào cuối thế kỷ này.

Trong khi đó, Liên Hợp Quốc cho biết dân số Ấn Độ sẽ tiếp tục tăng cho đến năm 2064, tăng từ 1,4 tỷ hiện nay lên 1,7 tỷ vào năm 2064.

Điều đó sẽ mang lại cho Ấn Độ "cổ tức nhân khẩu học" - một thuật ngữ ám chỉ tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng nhờ dân số trong độ tuổi lao động ngày càng tăng.

"Lợi tức của những cải cách gia tăng trong những năm 1990 ở Ấn Độ hiện đang được đền đáp. Nhưng mức độ mà lực lượng lao động Ấn Độ được giáo dục, khỏe mạnh, có kỹ năng và có thể đóng góp cho nền kinh tế thực sự quan trọng", giáo sư Mark Frazier, giám đốc Viện Ấn Độ - Trung Quốc tại đại học New School ở New York lý giải.

Mặc dù đã thu hút được các công ty đa quốc gia lớn như Apple và Foxconn trong những tháng gần đây, nhưng bộ máy quan liêu nội bộ của Ấn Độ và sự bất ổn do những thay đổi chính sách lặp đi lặp lại dường như khiến một số nhà đầu tư quốc tế e ngại.

Giáo sư Frazier cho biết thêm: “Có một quan niệm rất giống hồi thế kỷ 19 rằng nếu dân số của bạn càng đông thì bạn càng có nhiều quyền lực”.

Ngày nay, chỉ một nửa số người trong độ tuổi lao động (14-64 tuổi) của Ấn Độ đang thực sự làm việc hoặc đang tìm kiếm việc làm, theo Ngân hàng Thế giới.

Khi nói đến phụ nữ, tỷ lệ này giảm xuống còn 25% - so với 60% ở Trung Quốc và 52% ở EU.

Nền kinh tế Trung Quốc đã phát triển hơn bất kỳ nền kinh tế nào khác sau một loạt cải cách trong những năm 1980 và 1990. Nhưng Covid cùng với dân số già và căng thẳng gia tăng với phương Tây đã ảnh hưởng đến tăng trưởng của Bắc Kinh.

GDP của Ấn Độ đã tăng nhanh hơn GDP của Trung Quốc - và các dự đoán của IMF cho thấy việc này sẽ tiếp tục diễn ra.

GDP

Nhưng tốc độ tăng trưởng chậm hơn có nghĩa là Trung Quốc sẽ mất đi vị thế?

"Nếu Trung Quốc tăng trưởng ở mức 4% hoặc 5% cho đến năm 2030, đó sẽ là một thành tích ấn tượng. Mọi người có thể nghĩ rằng đối với một quốc gia đang có mức tăng trưởng đạt 8-9% thì đây là một sự suy giảm tồi tệ, nhưng đó không thực sự là cách nghĩ đúng đắn", Giáo sư Spence giải thích.

"Trung Quốc giờ giống Mỹ hơn. Chúng tôi (Mỹ) chưa bao giờ tăng trưởng với tốc độ 8, 9, 10% như vậy. Họ sẽ phụ thuộc vào khả năng sản xuất và tôi nghĩ họ có thể đạt được điều đó nhờ đầu tư lớn vào giáo dục, khoa học và công nghệ."

Trung Quốc bành trướng quân sự

Trung Quốc và Ấn Độ đều sở hữu vũ khí hạt nhân, giúp họ có vị trí chiến lược trên bàn cờ thế giới.

Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ ước tính rằng kho vũ khí hạt nhân của Bắc Kinh lớn gấp 2,5 lần so với New Delhi.

hat nhan

Trung Quốc có thêm gần 600.000 quân nhân trong lực lượng vũ trang và đầu tư nghiêm túc vào quốc phòng.

“Ấn Độ phụ thuộc rất nhiều vào Nga cũng như công nghệ và chuyên môn nhập khẩu, trong khi không nghi ngờ gì rằng Trung Quốc đã trải qua rất nhiều nghiên cứu và phát triển cơ sở hạ tầng quân sự bản địa”, giáo sư Frazier nói với BBC.

Trong khi Trung Quốc có lợi thế rõ ràng trong lĩnh vực quốc phòng, thì Ấn Độ lại có lợi thế khi có mối quan hệ tốt hơn với châu Âu và Mỹ, nơi có phần lớn sức mạnh quân sự của thế giới.

"Ấn Độ có thể là một đối tác chiến lược quan trọng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi chính phủ Mỹ đang xây dựng một khu vực an ninh xung quanh Trung Quốc, không chỉ bao gồm Đông Á mà còn cả Nam Á, và không chỉ Tây Thái Bình Dương Thái Bình Dương, mà cả Thái Bình Dương. Ấn Độ Dương," giáo sư Frazier cho biết thêm.

luc luong vu trang

Lựa chọn thay thế địa chính trị

Ấn Độ là chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh G20 năm nay và coi đây là cơ hội để quảng bá tới đại diện các quốc gia sở hữu 85% tài sản toàn cầu đang ngồi trên bàn của họ trong một loạt các cuộc họp.

Trong khi mối quan hệ của Bắc Kinh với các quốc gia hùng mạnh nhất thế giới ngày càng bị tổn hại kể từ nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump ở Mỹ, Trung Quốc là đối tác kinh tế chính với hơn 120 quốc gia, từ Nga và Nam Phi đến Ả Rập Saudi và Liên minh châu Âu.

Sáng kiến Vành đai và Con đường với cơ sở hạ tầng trị giá hàng nghìn tỷ USD cũng thúc đẩy ảnh hưởng chính trị của Trung Quốc ở nước ngoài.

Trong khi Ấn Độ được phương Tây coi là đối tác địa chính trị quan trọng, Bắc Kinh có một trong năm ghế trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, nghĩa là họ có quyền quyết định - và quyền phủ quyết - đối với hầu hết mọi quyết định lớn toàn cầu của cơ quan này.

Đây là một tình huống mà Ấn Độ và các nền kinh tế mới nổi khác đã cố gắng thay đổi trong nhiều thập kỷ nhưng không thành công.

"Tôi sẽ không đặt cược vào sự liên kết mới của các thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ, mặc dù tất cả chúng ta đều biết rằng thật vô nghĩa khi để những người chiến thắng trong cuộc chiến kết thúc vào năm 1945 vẫn điều hành trật tự an ninh toàn cầu," Giáo sư Frazier nói.

Giáo sư Michael Spence đồng ý với quan điểm này.

"Quyền bỏ phiếu thậm chí không còn tương ứng với quy mô và tầm ảnh hưởng kinh tế. Vì vậy, đến một lúc nào đó thế giới sẽ cải cách các thể chế này, hoặc chúng sẽ bắt đầu mất đi ý nghĩa, bởi vì các lựa chọn thay thế sẽ được tạo ra."

Hiện tại, giải pháp thay thế chính được gọi là Brics - một liên minh được thành lập bởi Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi để chống lại ảnh hưởng kinh tế và địa chính trị của phương Bắc.

Quyền lực mềm

Doanh thu phòng vé ở Trung Quốc vượt trội so với thị trường điện ảnh Hoa Kỳ vào năm 2020 và 2021


Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Doanh thu phòng vé ở Trung Quốc vượt trội so với thị trường điện ảnh Hoa Kỳ vào năm 2020 và 2021

Một thế kỷ trước, Hollywood đã biến điện ảnh thành một công cụ mạnh mẽ để xuất khẩu các giá trị và ảnh hưởng của Mỹ.

Trung Quốc và Ấn Độ đã và đang thành công theo đuổi chiến lược này.

Tại Trung Quốc, số lượng rạp chiếu phim đã tăng gấp 20 lần kể từ năm 2007, đạt hơn 80.000 rạp (so với 41.000 ở Mỹ và 9.300 ở Ấn Độ).

“Trước đại dịch, Chinawood đã duy trì đà tăng trưởng và mở rộng sức ảnh hưởng trên toàn cầu thông qua việc hợp tác sản xuất phim và mua lại các hãng phim Hollywood,” Wendy Su, giáo sư Nghiên cứu văn hóa và truyền thông Trung Quốc tại Đại học California cho biết.

Tuy nhiên, sau khi vượt trội so với thị trường điện ảnh Hoa Kỳ trong hai năm liên tiếp 2020 và 2021, phòng vé của Trung Quốc đã giảm 36% vào năm 2022 do các rạp chiếu phim đóng cửa liên quan đến các hạn chế Covid.

Và trong khi Bollywood được biết đến rộng rãi như một phiên bản châu Á của Hollywood, thì Chinawood vẫn là một thuật ngữ khá xa lạ với nhiều người.

Bollywood đã làm cho điện ảnh Ấn Độ nổi tiếng trên toàn thế giới

Chụp lại hình ảnh,

Bollywood đã làm cho điện ảnh Ấn Độ nổi tiếng trên toàn thế giới

“Ảnh hưởng của Bollywood lớn hơn và mạnh hơn trên toàn thế giới,” giáo sư Su nói.

"Ngay cả ở Trung Quốc, các bộ phim Bollywood đã có tác động lớn đến khán giả Trung Quốc. Dangal (một bộ phim Bollywood năm 2016 về cựu đô vật Mahavir Singh Phogat) đã vượt qua gần như mọi bộ phim Hollywood ở Trung Quốc và trở thành bộ phim số một tại phòng vé Trung Quốc văn phòng trong 16 ngày liên tiếp. Phim đã chiếu trong 60 ngày, một trong những thời lượng dài nhất trong lịch sử điện ảnh toàn cầu."

Chia sẻ Facebook